Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii przewiduje szereg czynów zabronionych związanych ze środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi — od posiadania na własny użytek, przez wytwarzanie, po udział w zorganizowanym obrocie. Kwalifikacja prawna i wymiar kary zależą od rodzaju czynu, ilości substancji oraz roli, jaką odegrała w nim dana osoba.
Ilość nieznaczna, znaczna — od tego zaczyna się cała sprawa
Ustawa posługuje się pojęciami, których nie definiuje liczbowo: „nieznaczna ilość” i „znaczna ilość”. To nie jest szczegół redakcyjny — od tej oceny zależy, czy sprawa skończy się umorzeniem, czy zagrożeniem karą liczoną w latach. Ta sama waga substancji bywa oceniana odmiennie w zależności od jej rodzaju, stężenia i tego, ile porcji realnie z niej powstaje.
W praktyce spór toczy się o dwie rzeczy: o wagę substancji czynnej, a nie całej zabezpieczonej masy, oraz o liczbę osób, które można byłoby nią odurzyć. Opinia biegłego, która na to odpowiada, jest w sprawach narkotykowych dokumentem najważniejszym — i najczęściej kwestionowanym.
Rodzaje przestępstw narkotykowych
Do najczęstszych czynów należą: posiadanie środków odurzających, ich wytwarzanie (produkcja), udział w obrocie lub wprowadzanie do obrotu, udzielanie innej osobie oraz przywóz, wywóz lub wewnątrzwspólnotowe nabycie bądź dostawa narkotyków. Każdy z tych czynów jest oceniany odrębnie, a granica między samym posiadaniem a udziałem w obrocie bywa w praktyce sporna i wymaga starannej analizy okoliczności sprawy.
Posiadanie na własny użytek a umorzenie postępowania
Jeżeli zabezpieczone środki są w ilości nieznacznej i przeznaczone na własny użytek, postępowanie można umorzyć — także jeszcze przed jego formalnym wszczęciem — gdy orzeczenie kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności czynu i stopień jego społecznej szkodliwości (art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii).
Nie dzieje się to jednak automatycznie. Decyduje całość obrazu sprawy: dotychczasowa niekaralność, sytuacja życiowa, postawa w toku czynności, brak jakichkolwiek okoliczności wskazujących na obrót. To jest ten moment, w którym udział obrońcy na etapie postępowania przygotowawczego ma największe znaczenie — później sprawa jest już w sądzie i rozmawia się o wymiarze kary, a nie o umorzeniu.
Zorganizowana grupa przestępcza
Udział w zorganizowanej grupie przestępczej zajmującej się przestępczością narkotykową istotnie zaostrza odpowiedzialność karną. Sprawy tego typu są zwykle bardziej złożone dowodowo i obejmują wielu uczestników, co wymaga precyzyjnego określenia roli oskarżonego w strukturze grupy.
Kary
Wymiar kary jest mocno zróżnicowany — od grzywny i kary ograniczenia wolności za posiadanie niewielkiej ilości środków na własny użytek, po wieloletnią karę pozbawienia wolności za udział w obrocie znaczną ilością narkotyków lub działanie w zorganizowanej grupie przestępczej.
Leczenie zamiast kary
Ustawa przewiduje rozwiązania dla osób uzależnionych lub używających szkodliwie: sąd może zawiesić postępowanie na czas leczenia lub rehabilitacji, a przy wymiarze kary uwzględnić poddanie się terapii. Skorzystanie z tej ścieżki wymaga jednak inicjatywy — udokumentowanego podjęcia leczenia i wniosku złożonego we właściwym momencie postępowania.
Przeszukanie i zatrzymanie — co realnie można podważyć
Materiał dowodowy w sprawach narkotykowych powstaje najczęściej w toku przeszukania, zatrzymania osoby lub kontroli drogowej. Sprawdzeniu podlega podstawa i przebieg tych czynności: czy sporządzono protokół, kto był obecny, czy pouczono o prawach, czy zabezpieczone przedmioty opisano i zaplombowano prawidłowo, czy zachowano ciągłość ich przechowywania aż do badania.
Uchybienia na tym etapie zdarzają się częściej, niż się przypuszcza, a ich wykazanie potrafi zmienić bieg całego postępowania.
Jak może pomóc adwokat
Kancelaria zapewnia obronę na każdym etapie postępowania, w tym kwestionowanie legalności czynności dowodowych (np. przeszukania czy zatrzymania), analizę opinii biegłych dotyczących rodzaju i ilości substancji oraz dąży do właściwej kwalifikacji prawnej czynu.
Potrzebujesz pomocy w sprawie o przestępstwo narkotykowe? Skontaktuj się z kancelarią pod numerem 698 165 699 lub przez formularz kontaktowy — pomogę ocenić sytuację i zaplanować dalsze kroki.
Zobacz także: zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie · dozór elektroniczny